Matka, która odważyła się stanąć do walki z Monsanto, uhonorowana prestiżową nagrodą ekologiczną Goldmana

Sofia Gatica, założycielka organizacji Mothers of Ituzaingó (Matki z Ituzaingó), której celem jest doprowadzenie do zakazu stosowania trujących chemikaliów rolniczych, uhonorowana prestiżową, uhonorowana prestiżową Ekologiczną Nagrodą Goldmana.

Argentyna jest trzecim największym światowym eksporterem  soi, jak również trzecim na świecie producentem roślin zmodyfikowanych genetycznie (GMO), pozostając w tyle jedynie za USA i Brazylią. Eksplozja upraw soi GMO pociągnęła za sobą dramatyczny wzrost użycia pestycydów, w  szczególności rozpylanych z powietrza: środka chwastobójczego firmy Monsanto, o nazwie Roundup, oraz  endosulfanu – wysoko toksycznego pestycydu, zabronionego w 80 krajach, ponieważ stanowi zagrożenie dla ludzkiego zdrowia i środowiska.

Podczas gdy Monsanto twierdzi, że środki te nie stanowią zagrożenia dla ludzi, badania naukowe z 2008 roku dowiodły, że aktywny składnik Roundupu – glifosat jest zabójczy dla ludzkich komórek, szczególnie dzieci w okresie płodowym, a także komórek łożyska i pępowiny. Natomiast endosulfan został w maju 2011 dodany do sporządzonej przez ONZ listy, powodujących skażenie substancji toksycznych, które powinny  zostać zakazane na całym świecie.

Trzynaście lat temu Sofia Gatica urodziła córkę. Po 3 dniach przestały działać nerki dziecka.  Sofia  –  będąca zwykłą robotnicą, matka trójki dzieci, postanowiła dowiedzieć się, co spowodowało śmierć dziecka. Zaczęła rozmawiać ze swoimi sąsiadami w sześciotysięcznej, otoczonej uprawami soi, robotniczej miejscowości w rejonie Ituzaingó w środkowej Argentynie,  i odkryła, że problemy zdrowotne o niewyjaśnionych przyczynach występują wśród miejscowej społeczności na alarmującą skalę.

Gatica zaprosiła sąsiadów do domu w celu przedyskutowania problemów. Spotkanie to zaowocowało powstaniem organizacji Mothers of Ituzaingó (Matki z Ituzaingó), której celem było doprowadzenie do zakazu stosowania zatruwających mieszkańców chemikaliów rolniczych.

Grupa szesnastu matek chodziła od drzwi do drzwi, prowadząc pierwsze w tym rejonie badania epidemiologiczne. Badania te wykazały, że spryskiwanie pestycydami miało bardzo poważny negatywny wpływ na zdrowie populacji.  Zachorowalność na raka okazała się 41-krotnie wyższa od średniej w skali całego kraju.  Na niezwykle szeroką skalę występowały również problemy neurologiczne, choroby układu oddechowego, poczęcia dzieci z wadami wrodzonymi i śmiertelność niemowląt.

Badania potwierdziły najgorsze obawy.  Mothers of Ituzaingó wraz z innymi organizacjami ekologicznymi rozpoczęły kampanię „Stop Spraying!” („Stop Opryskiwaniu!”), polegającą na organizowaniu konferencji prasowych, demonstracji i  publikowaniu materiałów na temat niebezpieczeństw związanych z użyciem pestycydów.  Gatica spotykała się również z przedstawicielami instytutów badawczych, prosząc o przeprowadzenie badań naukowych, które mogłyby potwierdzić wyniki jej obserwacji w Ituzaingó.

Pomimo niezwykle skromnych środków i zmasowanej kampanii znieważania,  nękania i gróźb (Gatice w którymś momencie grożono śmiercią, celując w nią z rewolweru), w tym ze strony policji i miejscowych biznesmenów, działania Mothers of Ituzaingó zakończyły się spektakularnym sukcesem.  W 2008 roku prezydent Argentyny polecił Ministerstwu Zdrowia przebadanie skutków użycia pestycydów w  Ituzaingó, a badania przeprowadzone przez Wydział Medyczny Uniwersytetu w Buenaos Aires potwierdziły wyniki badań przeprowadzonych przez Mothers of Ituzaingó metodą „od drzwi do drzwi”.  Następnie Gatice udało się nakłonić władze miejskie w Ituzaingó do wprowadzenia zakazu opryskiwania w odległości mniejszej od 2.500 metrów od zabudowań. W roku 2010 Sąd Najwyższy wydał bezprecedensowy wyrok, zakazując opryskiwania w pobliżu terenów zabudowanych, a także odwracając ciężar przeprowadzania dowodu – teraz  nie mieszkańcy będą musieli udowadniać, ze opryskiwanie jest szkodliwe,  lecz  to rząd  i producenci soi muszą przedstawić dowody, że chemikalia są bezpieczne.

Gatica i kampania Stop Spraying walczą obecnie o wprowadzenie zakazu opryskiwania z powietrza w całej Argentynie oraz stworzenie stref buforowych, tak by nie można było używać chemikaliów rolniczych w pobliżu terenów zamieszkałych oraz dróg wodnych. Domagają się również całkowitego zakazu stosowania glifosatu.  Zakaz używania endosulfanu wejdzie w życie w lipcu 2013 roku.

W kwietniu 2012 roku Sofia Gatica uhonorowana została Ekologiczną Nagrodą Goldmana (Goldman Environmental Award), najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą przyznawaną lokalnym aktywistom ekologicznym.

Jan Skoczylas

na podstawie:  www.goldmanprize.org, civileats.com

zobacz także:

Pogwałcenie praw człowieka w rezultacie uprawy soi GMO

Używany do ochrony upraw GMO środek chwastobójczy Roundup zabójczy dla ludzkich komórek

Jedna myśl na temat “Matka, która odważyła się stanąć do walki z Monsanto, uhonorowana prestiżową nagrodą ekologiczną Goldmana”

Możliwość komentowania jest wyłączona.